Biologija socijalnog ponašanja

 

Naziv kolegija:
Biologija socijalnog ponašanja
Šifra ISVU:
187443
Šifra MOZVAG:
SOC402
ECTS:
5
Jezik izvođenja:
hrvatski
Preduvjeti upisa:
Odsjek:
KATEDRA ZA SOCIOLOGIJU

Studij
Godina
Semestar
Status
SOCIOLOGIJA - PREDDIPLOMSKI (dvopredmetni studij)
2.g.
ljetni
obavezan

Nastavnik
Nositelj
P
V
S
Lepeduš, Hrvoje
30
0
15

 

Ciljevi i zadaci:

Cilj kolegija jest usvajanje općih saznanja o pojavama i zakonima nasljeđivanja, kao i o interakciji bioloških procesa i okolišnih utjecaja do koje dolazi tijekom socijalizacije. 

Ishodi učenja:

Po završetku nastave iz navedenog kolegija student  će moći:

  • objasniti važnost primjene spoznaja o pojavama i zakonima nasljeđivanja u sociologiji
  • adekvatno koristiti temeljnu sociološku, pedagošku, psihološku i biološku terminologiju
  • kritički analizirati osnovne znanstvene spoznaje o razlučivanju genetskih i okolišnih utjecaja tijekom socijalizacije
  • zaključiti o istraživanim pojmovima i procesima na temelju izvora literature
  • odabrati teorijske modele, metodologiju analize i testiranja postavljenih hipoteza istraživanja

Sadržaj predmeta:

Uvod – uloga društva i nasljeđa u psihofizičkom razvoju čovjeka. Stanična i molekulska osnova nasljeđivanja – nasljedni materijal, geni i genetski kod, kromosomi, gametogeneza, životni ciklus čovjeka. Obrasci nasljeđivanja – Mendelovi zakoni nasljeđivanja, vezani geni, multipli aleli, poligensko nasljeđivanje. Pojmovi genotipa i fenotipa te njihov odnos s društvenim čimbenicima (odgoj, postojeći stavovi i društveni sustavi vrijednosti) u procesu socijalizacije. Pojmovi i znanstvene pretpostavke sociobiologije, evolucijske psihologije i psihosocijalne genomike. Epigenetski mehanizmi interakcije gena i okoline u modeliranju ponašanja u različitom društvenom kontekstu (preživljavanje, agresivnost i osvajanje teritorija, spolnost i spolne strategije, roditeljstvo, statusna dominacija, međugeneracijsko sukobljavanje, spolni konflikti, srodstvo i altruizam, moralnost i etika). Uloga neurotransmitora u ljudskom ponašanju. Rizični i zaštitni aspekti uloge nasljeđa u socijalizaciji.

Vrste izvođenja nastave:

predavanja, seminari i radionice

Povezivanje ishoda učenja, nastavnih metoda i procjena ishoda učenja:

2. 1. Nastavna aktivnost 2. 2. Aktivnost studenta 2. 3. Ishod učenja 2. 4 Metoda procjene
Predavanje
Rasprava
Istraživanje literature
Usmeno izlaganje Sudjelovanje u raspravi
Izrada seminarskog rada
Opisati, povezati i kritički analizirati osnovne znanstvene spoznaje o nasljednom materijalu i zakonima nasljeđivanja. Aktivnost na nastavi
Usmeno izlaganje
Pismeni ispit – seminarski rad
Usmeni ispit
Predavanje
Rasprava
Seminarski rad
Istraživanje literature
Usmeno izlaganje Sudjelovanje u raspravi
Izrada seminarskog rada
Objasniti važnost primjene spoznaja o pojavama i zakonima nasljeđivanja u odgojnom procesu. Aktivnost na nastavi
Usmeno izlaganje
Pismeni ispit – seminarski rad
Usmeni ispit
Predavanje
Demonstracija
Rasprava
Istraživanje literature
Demonstracija
Usmeno izlaganje
Sudjelovanje u raspravi
Izrada seminarskog rada
Odabrati prikladne metode za ispitivanje odabranog problema i testiranje postavljenih pretpostavki te organizirati istraživanje Aktivnost na nastavi
Usmeno izlaganje
Pismeni ispit – seminarski rad
Usmeni ispit
Referat
Rasprava
Istraživanje literature
Usmeno izlaganje
Sudjelovanje u raspravi
Izrada seminarskog rada
Prepoznati u analiziranim znanstvenim radovima preduvjete za valjano znanstveno zaključivanje Aktivnost na nastavi
Usmeno izlaganje
Pismeni ispit – seminarski rad
Usmeni ispit

 

 

Obveze i praćenje rada studenta:

Kontinuirana provjera znanja, Pohađanje nastave, Referat, Seminarski rad, Usmeni ispit

Način vrednovanja i ocjenjivanja:

Elementi praćenja i provjeravanja:

Element
Opterećenje u ECTS
Udio u ocjeni
Kontinuirana provjera znanja 0,25 0%
Pohađanje nastave 1 0%
Referat 1 20%
Seminarski rad 1 20%
Usmeni ispit 1,75 60%

 

Način oblikovanja konačne ocjene:

U oblikovanju konačne ocjene za studente uzimaju se u obzir ocjena iz seminarskog rada (20%), referata (20%) i ocjena iz završnog usmenog ispita (60%).

Skala je ocjenjivanja sljedeća: 60% - 69,9%  = dovoljan (2), 70% - 79,9%  = dobar (3), 80% - 89,9%   = vrlo dobar (4), 90% - 100% = izvrstan (5).

Student može ostvariti maksimalno 100 ocjenskih bodova, što čini 100 % ocjene.

Ocjena se izračunava na sljedeći način:

(seminarski rad x 0,2) + (referat x 0,2) + (završni usmeni ispit x 0,6).

Samostalni istraživački zadatak

Student priprema samostalno istraživanje u okviru seminarske nastave koje prezentira u obliku pismenog seminarskog rada te referata. Istraživanje se ocjenjuje na sljedeći način:

Element                          razina postignuća                                     

Seminarski rad                Nacrt seminarskog rada je teorijski, metodički i logički

                                        dobro strukturiran, činjenično te pravopisno i gramatički

                                        točan. Izražava izvoran pristup obradi teme uz uporabu

                                        odgovarajuće relevantne literature, što u konačnici 

                                        rezultira novim spoznajama.               Ocjena 5

                                        Nacrt seminarskog rada je točan u najvažnijim sadržajno-

                                       strukturnim elementima te zadovoljava formalne kriterije. Ne

                                       izražava izvornost pristupa obradi sadržaja,  uz moguće

                                       manje pravopisno-gramatičke ili pojmovno-kategorijalne

                                       pogreške.                                              Ocjena 4

                                       Nacrt seminarskog rada ne donosi sve važne činjenice

                                      vezane uz temu, obrada je manjkava ili netočna, logički

                                      postoje propusti, zadovoljeni su formalni kriteriji bez

                                      originalnosti, s neprimjerenim brojem bibliografskih jedinica

                                      od preporučenoga, koje nisu relevantne i recentne, uz veći

                                     broj pravopisnih i pojmovno-kategorijalnih pogrešaka.

                                                                                                        Ocjena 3

                                     Nacrt seminarskog rada izostavlja temeljne elemente,

                                     sadržajno je nepotpun zbog čega samo djelomično

                                     zadovoljava formalne kriterije. Obrada teme je većim dijelom 

                                     promašena uz značajnije pravopisno-gramatičke i pojmovno-

                                     kategorijalne pogreške, bez originalnog pristupa, s

                                     minimalnim brojem nerelevantnih bibliografskih jedinica.

                                                                                                      Ocjena 2

                                     Student nije napisao seminarski rad.       Ocjena 1

Kriterij ocjenjivanja

referata                         Student izlaže odabranu temu na jasan i atraktivan način uz

                                     upotrebu adekvatne stručne terminologije te prikladnih

                                     metoda i tehnika. Kritički analizira odabranu temu uslijed

                                    čega dolazi do valjanih znanstvenih zaključaka. Suvereno

                                    sudjeluje u raspravi.                                 Ocjena 5

                                    Student izlaže odabranu temu na jasan način uz upotrebu

                                    adekvatne stručne terminologije te prikladnih metoda i

                                    tehnika. Kritički analizira odabranu temu uslijed čega dolazi

                                   do korektnih znanstvenih zaključaka. Suvereno sudjeluje u

                                   raspravi.                                                        Ocjena 4

                                   Student izlaže odabranu temu na jasan način uz djelomični

                                   izostanak  adekvatne stručne terminologije te prikladnih

                                   metoda i tehnika. Površno analizira odabranu temu uslijed

                                  čega izostaju svi korektni znanstveni zaključci. Sudjeluje u

                                  raspravi.                                                    Ocjena 3

                                  Student nejasno izlaže odabranu temu uz djelomični izostanak

                                  adekvatne stručne terminologije te prikladnih metoda i tehnika.

                                  Površno analizira odabranu temu uslijed čega izostaju svi

                                  korektni znanstveni zaključci uz mogućnost djelomičnog

                                 pogrešnog zaključivanja. Sudjeluje u raspravi.   Ocjena 2

                                 Student nije izložio seminarski rad.                     Ocjena 1

Završni usmeni ispit

Završni usmeni ispit sastoji se od pitanja koja sadržajno pokrivaju cjelokupni nastavni sadržaj. Ocjena iz završnog pismenog ispita izvodi se na temelju slijedećih kriterija:

Student točno i precizno odgovara na postavljena pitanja.              Ocjena 5

Student korektno odgovara na postavljena pitanja, uz izostanak

svih relevantnih detalja.                                                                   Ocjena 4                                                                            

Student odgovara na pitanja s parcijalnom točnošću, što

zahtijeva postavljanje dodatnih pod pitanja.                                    Ocjena 3

Student parcijalno točno odgovara na dio pitanja, što zahtijeva

postavljanje dodatnih pod pitanja. Na dio pitanje odgovara

netočno ili uopće ne odgovara.                                                       Ocjena 2

Primjer izračunavanja ocjene:

Primjer izračunavanja ocjene:

seminarski rad – 4

referat – 5

završni usmeni ispit - 3

 (4 x 0,2) + (5 x 0,2) + (3 x 0,6) = 0,8 + 1,0 + 1,8 = 3,6

Konačna ocjena 3,6 →  vrlo dobar (4)

Ostale informacije relevantne za praćenje i vrednovanje studenta:

Studenti ostvaruju pravo na potpis i pravo izlaska na završni pismeni ispit ako ispune dva uvjeta: (1) tijekom nastave pripremili su seminarski rad u pisanom obliku i usmeno ga prezentirali i (2) bili su nazočni na najmanje 70% održanih nastavnih sati.

 

 

Obavezna literatura:

  1. Kardum, I. 2003. Evolucija i ljudsko ponašanje. Naklada Jesenski i Turk, Zagreb.
  2. Kocijan-Hercigonja D. i sur. 2006. Biološke osnove i terapija ponašanja, Školska knjiga, Zagreb – odabrana poglavlja.
  3. Turnpenny, P., Ellard, S. 2011. Emeryjeve osnove medicinske genetike. Medicinska naklada, Zagreb – odabrana poglavlja.

Dopunska literatura:

  1. Berk, L. E. 2008. Psihologija cjeloživotnog razvoja. Naklada Slap, Jastrebarsko – odabrana poglavlja.
  2. Matijević, M., Bilić, V., Opić, S.  2016. Pedagogija za učitelje i nastavnike. Školska knjiga, Zagreb - odabrana poglavlja.
  3. Buss, D. M. Evolucijska psihologija. Nova znanost o umu. Naklada Slap. Jastrebarsko – odabrana poglavlja.
  4. Ebstein, R. P., Israel, S., Chew, S. H., Zhong, S., Knafo, A. Genetics of Human Social Behavior. Neuron. 2010; Vol. 65; 831-844.
  5. Meloni, M. The social brain meets the reactive genome: neuroscience, epigenetics and the new social biology. Frontiers in Human Neuroscience. 2014; Vol. 8; article 309; 1-12.

 

Načini praćenja kvalitete koji osiguravaju razvoj znanja, vještina i kompetencija:

Studentska anketa.

Ostale informacije: